Εντυπο: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Ημ/νία: 02/11/2009
Σελ.: 16
 16 |
Ο ίδιος ο κατηγορούμενος απουσίασε από την εναρκτήρια συνεδρίαση επικαλούμενος ελλιπή προετοιμασία. Ορισμένα ερωτήματα που αφορούν τη δίκη:
1 Ποιος είναι ο κατηγορούμενος;
Ο Ράντοβαν Κάρατζιτς υπήρξε ο πολιτικός ηγέτης των Σερβοβόσνιων κατά τη διάρκεια του πολέμου 1992-1995, που είχε αποτέλεσμα τον θάνατο 100.000 ατόμων, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων ήταν Βόσνιοι Μουσουλμάνοι, και τον χωρισμό της χώρας σε δύο τμήματα: ένα βοσνιακό – κροατικό και ένα σερβικό. Ο κατηγορούμενος φυγοδικούσε για 13 έτη και ζούσε στο Βελιγράδι με πλαστή ταυτότητα και αλλαγμένη εμφάνιση. Ο ίδιος πάντως υποστηρίζει ότι δεν φυγοδικούσε διότι είχε συνάψει μια συμφωνία με τον ειδικό αντιπρόσωπο των ΗΠΑ στη Βοσνία Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ που του παρείχε ασυλία από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, κάτι που αρνείται ο Αμερικανός αξιωματούχος.
2 Γιατί κατηγορείται ο κ. Κάραζιτς;
Η βασική κατηγορία είναι ότι ο κ. Κάρατζιτς οργάνωσε μια συστηματική εκστρατεία φόνων και τρομοκρατίας προκειμένου να εκκαθαρίσει τη Βοσνία από όλους τους μη-Σέρβους: «Ο στόχος ήταν» αναφέρει το κατηγορητήριο, «η ολοκληρωτική εξάλειψη των Βοσνίων Μουσουλμάνων και των Βοσνίων Κροατών από τη Βοσνία μέσω της άσκησης, μεταξύ άλλων, γενοκτονίας, διώξεων, εκτελέσεων, δολοφονιών, εκτοπισμών και άλλων απάνθρωπων πράξεων».
Το κατηγορητήριο εναντίον του Σερβοβόσνιου ηγέτη περιλαμβάνει 11 κατηγορίες.
Δύο κατηγορίες αφορούν γενοκτονία:
* τις μαζικές εκτελέσεις και εκτοπίσεις δεκάδων χιλιάδων Βοσνίων Μουσουλμάνων το 1992 στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας
* τη δολοφονία 8.000 Βοσνίων Μουσουλμάνων στη Σρεμπρένιτσα το καλοκαίρι του 1995.
Οι υπόλοιπες 9 κατηγορίες αφορούν εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ιδιαίτερο χώρο στο κατηγορητήριο καταλαμβάνει η σαραντατετράμηνη πολιορκία του Σαράγεβο (1992-1995) που είχε αποτέλεσμα τον θάνατο άνω των 10.000 ατόμων -μεταξύ των οποίων 1.000 ήταν παιδιά. Οπως αναφέρει το κατηγορητήριο: «Πυροβολούσαν μαθητές που έπαιζαν μεταξύ τους, επιβάτες στο τραμ, παιδιά που έπαιζαν στο χιόνι, ανθρώπους που πήγαιναν να πάρουν νερό. Οι πολίτες του Σαράγεβο ήσαν στόχος ακόμα και όταν πήγαιναν στις κηδείες των αγαπημένων τους που είχαν δολοφονηθεί».
3 Τι πρέπει να αποδείξει η κατηγορούσα αρχή;
Η κατηγορούσα αρχή θα πρέπει να αποδείξει δύο πράγματα:
* ότι οι πράξεις για τις οποίες κατηγορείται ο κ. Κάρατζιτς πράγματι συνιστούσαν εγκληματικές ενέργειες.
* Οτι ο κατηγορούμενος είχε συμμετοχή σε αυτές τις ενέργειες, ότι δηλαδή είτε έγιναν κατόπιν εντολών του είτε με γνώση και ανοχή του.
4 Ποιες είναι οι πιθανότητες ότι ο κ. Κάρατζιτς θα κριθεί ένοχος για τις πράξεις που του αποδίδονται;
Οσον αφορά την κατηγορία της γενοκτονίας θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο να τεκμηριωθεί. Είναι πολύ δύσκολο να τεκμηριώσει κάποιος πρόθεση εκ μέρους του κατηγορούμενου ότι η ενδεχόμενη ευθύνη του για μια εγκληματική ενέργεια εξέφραζε την πρόθεσή του να καταστρέψει μια ολόκληρη εθνική ομάδα ή ένα μέρος της. Για τα άλλα εγκλήματα που του αποδίδονται η τεκμηρίωσή τους θα είναι σχετικά πιο εύκολη.
5 Τι στοιχεία θα χρησιμοποιήσει η κατηγορούσα αρχή για να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς της;
Μάρτυρες (θύματα, καθώς και Σερβοβόσνιους που είχαν συμμετοχή και «εσωτερική πληροφόρηση»), βιντεοφίλμ και ομιλίες του κατηγορούμενου (όπως τη δήλωσή του το 1991 ότι «θα εξαφανίσουμε όλους τους Βόσνιους Μουσουλμάνους από το πρόσωπο της γης»). Επίσης το δικαστήριο θα χρησιμοποιήσει και υποκλαπείσες τηλεφωνικές συνομιλίες του κ. Κάρατζιτς. Σε μία από αυτές ο κατηγορούμενος φέρεται να λέει «Θα πούμε στην Ευρώπη να πάει να γαμ… -να μην ξανάρθει εδώ μέχρι να έχουμε τελειώσει τη δουλειά μας».
6 Τι νομικό πλαίσιο θα χρησιμοποιήσει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο;
Το συνεχώς εξελισσόμενο διεθνές Ποινικό Δίκαιο που με τη σειρά του βασίζεται σε διεθνείς αρχές δικαίου, διεθνείς συμφωνίες, πρακτικές των κυριότερων νομικών συστημάτων -τόσο αυτών που βασίζονται στο Αγγλοσαξονικό Δίκαιο όσο και αυτών που βασίζονται στο Ηπειρωτικό δίκαιο.
7 Υπάρχουν διαφορές με τη δίκη του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς;
Ναι. Ο πρ. πρόεδρος της Σερβίας αντιμετώπιζε 66 κατηγορίες, ενώ ο Σερβοβόσνιος πρ. πολιτικός ηγέτης 11. Ο Μιλόσεβιτς κατηγορείτο για εγκλήματα στη Βοσνία, την Κροατία και το Κόσοβο, ενώ ο κ. Κάρατζιτς κατηγορούνταν μόνο για εγκλήματα στη Βοσνία.
Πόσο θα διαρκέσει η δίκη;
Τουλάχιστον μέχρι το 2012.*
